– Bạch đại đức! Cái chung và cái riêng ấy trẫm đã hiểu rồi, nhưng trong cái chung, riêng ấy dường như có chung, riêng khác nữa, không hiểu tại sao? Ví như cùng là con người, ai cũng đầy
Mi Tiên Vấn Đáp
Đức vua Mi-lan-đà lại hỏi: – Thưa đại đức! Ngũ căn tức là năm giác quan của con người, phát sanh do nghiệp khác nhau hay là nghiệp chung nhau? – Có cái chung, có cái riêng, tâu đại vương
Mi Tiên Vấn Đáp
– Bạch đại đức! Những tâm sở mà đại đức vừa trình bày như: xúc, thọ, tưởng, tác ý… đều là những tâm sở đồng sanh trong một lúc hay sao? – Thật ra, nó có trước có sau, nhưng
Mi Tiên Vấn Đáp
Đức vua lại hỏi: – Đại đức đã có nói về manasikàra rồi! Nhưng khi thì nó có nghĩa là tác ý đến đối tượng, khi được hiểu là Chú tâm, khi được hiểu là quan sát đối tượng; vậy
Mi Tiên Vấn Đáp
– Còn Tứ tâm sở? – Tứ chính là quan sát, soát xét, kiểm soát và bắt dính đối tượng, tâu đại vương! – Xin cho nghe thí dụ. – Con ong sau khi tìm kiếm được hoa (tầm), nó
Mi Tiên Vấn Đáp
– Đại đức giảng luôn cho nghe về Tầm tâm sở? – Tầm chính là tìm kiếm. Đi tìm kiếm đối tượng là Tầm, tâu đại vương . – Xin cho nghe ví dụ. – Ví như con ong bay
Mi Tiên Vấn Đáp
– Còn Thức? Đức vua hỏi – hành tướng và chức năng của nó là thế nào, đại đức? – Thức có chức năng thứ nhất là nhận thức, chức năng thứ hai là thu thập kinh nghiệm của lộ
Mi Tiên Vấn Đáp
– Đại đức cho biết luôn về Tác ý tâm sở? – Tác ý là khởi ý, khởi ý làm việc gì đó cho mình (tự tác) hoặc cho người (tha tác). – Trẫm muốn nghe thí dụ. – Ví
Mi Tiên Vấn Đáp
– Vậy thì Tưởng tâm sở? Đức vua hỏi. – Là ghi nhận, chụp bắt cái tướng tổng quát của vật, ấy là Tưởng, tâu đại vương . – Xin cho ví dụ. – Ví như đại vương có một
Mi Tiên Vấn Đáp
– Thế Thọ tâm sở có hành tướng thế nào, ra sao, để dễ nhận biết, thưa đại đức? – Khi nào có khổ, lạc, xả, thì đấy được gọi là Thọ tâm sở, tâu đại vương . – Xin
Mi Tiên Vấn Đáp
Đức vua Mi-lan-đà hỏi tiếp: – Còn xúc tâm sở thì thế nào? Khi nhãn thức sanh khởi thì xúc tâm sở có cùng sanh khởi chăng? – Cũng cùng sanh khởi. Khi nhãn thức sanh, không phải chỉ có
Mi Tiên Vấn Đáp
– Bạch đại đức! Khi nhãn thức sanh khởi thì tâm thức có cùng sanh khởi không? – Thưa, có. – Vậy cái nào trước, cái nào sau? – Nhãn thức sanh trước, tâm thức sanh sau, tâu đại vương!
Mi Tiên Vấn Đáp
